Phân loại grade matcha: usucha và koicha

Khi mua matcha, bạn sẽ thấy các loại như "usucha", "koicha", "culinary". Nhìn bề ngoài đều là bột xanh, nhưng hương vị, công dụng và giá cả khác nhau rõ rệt. Bài viết này giới thiệu sự khác biệt giữa các cấp matcha và cách chọn phù hợp.

Phân loại cấp matcha

Ngành trà Nhật không có tiêu chuẩn chính thức thống nhất, nhưng có thể chia thành các nhóm sau.

• Koicha (trà đặc): Cao cấp nhất. Ít đắng, vị umami đậm đà và ngọt tự nhiên
• Usucha (trà loãng): Phải chăng hơn koicha, phù hợp pha trà hằng ngày
• Culinary (làm bánh): Dùng cho bánh và latte. Giữ màu và hương khi nấu, giá hợp lý

Sự khác biệt giữa usucha và koicha

Tiêu chí	Usucha	Koicha
Lượng matcha	Khoảng 1,5-2g	Khoảng 3-4g
Lượng nước	70-80ml	30-40ml
Cách pha	Đánh bằng chasen tạo bọt	Dùng chasen nhào chậm
Thành phẩm	Dạng lỏng, có bọt	Dạng sệt như paste
Hương vị	Nhẹ nhàng, dễ uống	Umami đậm đà, ngọt sâu

Usucha là cách uống trà hằng ngày. Koicha dùng trong nghi thức trà đạo chính thức, vì vị matcha rất trực tiếp nên cần matcha cao cấp, ít đắng.

Yếu tố tạo nên sự khác biệt chất lượng

Thời gian che phủ

Nguyên liệu matcha, tencha, được che phủ trước thu hoạch. Che phủ giúp giữ theanine (umami) không chuyển thành catechin (đắng). Matcha cao cấp che phủ trên 20 ngày, cho vị umami đậm và ít đắng.

Bộ phận lá và phương pháp chế biến

Matcha từ búp non (ichiban-cha) có vị umami mạnh và màu tươi. Phương pháp xay cối đá truyền thống ít tạo nhiệt ma sát, giữ được hương vị và màu sắc.

Phân biệt bằng màu sắc và hương vị

• Matcha cao cấp: Màu xanh tươi sáng, bóng. Vị umami và ngọt mạnh, hương sâu như rong biển
• Matcha trung cấp: Màu xanh sáng. Có umami nhưng hơi chát
• Culinary: Màu xanh vàng hoặc xanh đậm. Đắng và chát hơn. Mùi cỏ tươi

Chọn theo mục đích

Mục đích	Cấp khuyên dùng	Lý do
Pha koicha	Koicha (cao cấp nhất)	Cần ít đắng, umami đậm đà
Pha usucha	Usucha	Cân bằng chất lượng và giá
Matcha latte	Usucha hoặc culinary	Kết hợp với sữa và đường
Làm bánh	Culinary	Giữ hương vị khi nấu, giá phải chăng

Nếu phân vân, hãy chọn loại usucha. Vừa uống trực tiếp, vừa dùng cho latte và bánh đều được.

Mức giá tham khảo

• Koicha: Gói 20-40g, từ 2.000-5.000 yên trở lên
• Usucha: Gói 20-40g, khoảng 1.000-2.000 yên
• Culinary: Gói 30-100g, khoảng 500-1.500 yên

Matcha cao cấp không phải lúc nào cũng tốt nhất cho mọi mục đích. Dùng cho latte hay bánh, hương vị tinh tế dễ bị sữa và đường lấn át. Chọn đúng cấp theo mục đích là điều quan trọng.

Tổng kết

Cấp matcha được quyết định bởi thời gian che phủ, bộ phận lá và phương pháp chế biến. Koicha dùng loại cao cấp, usucha dùng loại hằng ngày, bánh và latte dùng loại culinary, như vậy bạn sẽ tận hưởng matcha đúng cách.

Bột matcha có thể đặt trên ứng dụng Farmi. Hãy tải Farmi và chọn matcha yêu thích tại TP.HCM.

Lưu ý: Bài viết này và một số hình ảnh được tạo với sự hỗ trợ của AI (trí tuệ nhân tạo), đội ngũ biên tập đã kiểm duyệt trước khi đăng.