Thực phẩm cần tránh trong thai kỳ

Giới thiệu

Khi mang thai, bạn muốn chú ý đến chế độ ăn để bé phát triển khỏe mạnh. Có những thực phẩm bạn vẫn ăn hàng ngày nhưng nên hạn chế trong thai kỳ.

Đặc biệt khi sống ở TP.HCM, có một số điểm cần lưu ý với ẩm thực Việt Nam và đồ ăn địa phương. Bài viết này tổng hợp các thực phẩm nên tránh khi mang thai, lý do và gợi ý thực phẩm thay thế an toàn.

Hải sản sống

Hải sản sống có nguy cơ nhiễm khuẩn Listeria và ký sinh trùng Anisakis, thai phụ dễ bị ngộ độc thực phẩm hơn. Hãy tránh sashimi, sushi sống, hàu sống, gỏi cá (salad cá sống kiểu Việt). Thay vào đó, chọn các món cá nấu chín kỹ hoặc sushi nhân chín (tôm, lươn, trứng).

Thịt sống hoặc chưa nấu chín

Thịt sống có nguy cơ nhiễm Toxoplasma và khuẩn Salmonella. Hãy tránh bò tái, giăm bông sống, pate, yukhoe (thịt bò sống kiểu Nhật), phở bò tái. Luôn nấu thịt chín kỹ đến tận lõi.

Cá có hàm lượng thủy ngân cao

Tại sao nên tránh?

Một số loại cá lớn tích tụ methyl thủy ngân. Methyl thủy ngân có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh của thai nhi, nên cần chú ý lượng tiêu thụ.

Các loại cá cần lưu ý

• Cá ngừ (đặc biệt cá ngừ vây xanh)
• Cá kiếm
• Cá mắt vàng (kinmedai)
• Cá mập

Cách chọn cá an toàn

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế Nhật Bản, cá lớn như cá ngừ ăn khoảng 1 lần/tuần (80g) thì không vấn đề. Cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích là các loại cá nhỏ có hàm lượng thủy ngân thấp, an toàn khi mang thai.

Sữa và phô mai chưa tiệt trùng

Sữa chưa tiệt trùng có nguy cơ nhiễm khuẩn Listeria. Hãy tránh phô mai mềm như Camembert, Brie, và sản phẩm sữa tự làm bán ở chợ TP.HCM. Sữa đã tiệt trùng, phô mai cứng (Cheddar, Parmesan), phô mai chế biến thì an toàn.

Caffeine

Tại sao nên tránh?

Caffeine đi qua nhau thai đến thai nhi. Tiêu thụ quá nhiều có liên quan đến nguy cơ sinh con nhẹ cân và sảy thai theo một số nghiên cứu.

Lượng khuyến nghị

Bộ Y tế Nhật Bản và các cơ quan y tế quốc tế khuyến nghị thai phụ nên giữ lượng caffeine dưới 200 - 300mg/ngày.

Đồ uống	Hàm lượng caffeine (ước tính)
Cà phê (150ml)	Khoảng 60 - 100mg
Trà đen (150ml)	Khoảng 30 - 50mg
Trà xanh (150ml)	Khoảng 20 - 30mg
Cola (350ml)	Khoảng 35 - 45mg
Nước tăng lực (250ml)	Khoảng 80mg

Lưu ý tại TP.HCM

• Cà phê Việt Nam: Thường dùng hạt Robusta có hàm lượng caffeine cao hơn Arabica. Cà phê sữa đá nên uống ít thôi
• Trà xanh: Tại Việt Nam cũng hay uống trà, nhưng đừng uống quá nhiều
• Lựa chọn không caffeine: Cà phê decaf hoặc trà thảo mộc (tránh hoa cúc, chọn trà rooibos)

Trứng sống và trứng lòng đào

Trứng sống có nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella, nên khi mang thai hãy nấu trứng chín hoàn toàn. Tránh cơm trộn trứng sống, trứng ốp la lòng đào, mayonnaise tự làm, tiramisu. Mayonnaise mua sẵn thường dùng trứng đã tiệt trùng nên không vấn đề.

Rượu bia

Thai phụ được khuyến nghị tránh hoàn toàn rượu bia. Rượu đi qua nhau thai và ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi, có nguy cơ gây hội chứng rượu bào thai (FAS). Thay vào đó, hãy thưởng thức bia không cồn hoặc nước có ga thêm chanh.

Thừa vitamin A

Gan động vật và lươn chứa nhiều vitamin A (retinol), tiêu thụ quá mức có thể ảnh hưởng đến thai nhi. Ăn 1 lần/tuần với lượng nhỏ (khoảng 50g) thì không sao, nhưng tránh ăn hàng ngày.

Thực phẩm cần lưu ý tại TP.HCM

• Rau sống và rau thơm: Rau sống ở quán vỉa hè hoặc nhà hàng địa phương có thể rửa chưa kỹ. Hãy ăn ở nhà hàng đáng tin cậy hoặc tự rửa kỹ rồi nấu chín tại nhà
• Đá và nước: Luôn dùng nước đóng chai. Đá ở quán vỉa hè cần lưu ý vệ sinh
• Trái cây bán ngoài đường: Trái cây đã cắt sẵn có nguy cơ nhiễm khuẩn, nên mua nguyên trái và tự gọt rửa ở nhà

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

H: Khi mang thai có nên ăn cá sống hoặc thịt sống không? Đ: Do có nguy cơ ngộ độc thực phẩm, nên tránh cá sống và thịt sống. Hãy nấu chín kỹ cá và thịt đến phần bên trong trước khi ăn.

H: Khi mang thai có thể tiêu thụ bao nhiêu caffeine? Đ: Cần chú ý không tiêu thụ quá nhiều caffeine. Hãy kiểm soát lượng caffeine tổng cộng trong ngày từ các loại đồ uống như cà phê và trà.

H: Khi ăn uống tại TP.HCM trong thời gian mang thai cần lưu ý gì? Đ: Cần chú ý đến vấn đề vệ sinh khi sử dụng rau sống, trái cây cắt sẵn và đá. Đối với nước uống, nên lựa chọn nguồn nước an toàn như nước đóng chai.

Tổng kết

Khi mang thai, điều quan trọng là hiểu rõ đâu là thực phẩm "hoàn toàn nên tránh" và đâu là "ăn được nếu kiểm soát lượng". Tại TP.HCM, hãy chú ý cả vệ sinh thực phẩm và duy trì chế độ ăn cân bằng. Nếu còn lo lắng, hãy hỏi bác sĩ sản khoa của bạn.

Nếu bạn đang tìm thực phẩm tươi ngon và an toàn, hãy tải ứng dụng Farmi để xem nhé. Farmi giao thực phẩm chất lượng đáng tin cậy đến tận nhà tại TP.HCM.

Lưu ý: Bài viết này và một số hình ảnh được tạo với sự hỗ trợ của AI (trí tuệ nhân tạo), đội ngũ biên tập đã kiểm tra trước khi đăng.